CZEPIAM SIĘ KSIĄŻEK

"Książki często występują w moich snach erotycznych"

Tag: historia

Affinity Konar – „Mischling, czyli kundel” [recenzja]

Nietrudno się domyślić, że książka Affinity Konar zainteresowała mnie ze względu na motyw bliźniąt. Miała to być następna lektura pozwalająca zbliżyć się o kolejny krok do tajemnicy motywu sobowtóra i poznać kilka nowych faktów o niesamowitej więzi bliźniąt, tymczasem stała się podróżą do przeszłości – jednego z najbardziej dramatycznych okresów w dziejach świata – oraz wyprawą w głąb umysłu dziecka rozdzielonego ze swoją drugą połową i zamkniętego w obozie zagłady.

Continue reading

Carl Sagan – „Kosmos” [recenzja]

Wiecie dlaczego zapragnęłam przeczytać Kosmos Carla Sagana? Nie, wcale nie przez zbieżność tytułu z moim książkowym odkryciem roku czyli Kosmosem Gombrowicza. Zapałałam kosmiczną ciekawością, ponieważ usłyszałam o tej książce w Stranger Things

W jednym z odcinków serialu szukający zaginionego przyjaciela chłopcy pytają nauczyciela, Pana Clarke’a, czy to czasem nie Sagan pisał w Kosmosie o możliwości istnienia równoległych wszechświatów. Tak trochę to zabawne, już widzę jak dwunastolatkowie czytają Sagana, ale z drugiej strony, nie jest to niemożliwe…

Paralelne wszechświaty. Od lat fascynuje mnie to zagadnienie. Dlatego kiedy usłyszałam tę frazę, w połączeniu z tytułem książki i nazwiskiem autora, wiedziałam, że to pozycja dla mnie. Miałam wyjątkowe szczęście, bo napisana w latach osiemdziesiątych książka właśnie została wznowiona przez Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Continue reading

Rose Tremain – „Lato zimą” [recenzja premierowa]

Lato zimą, zbiór trzynastu opowiadań, lektura w sam raz na jeden lub dwa jesienne wieczory.

Już otwierająca zbiór historia zatytułowana Amerykański kochanek trafia w czuły punkt. To niezwykle smutna i gorzka opowieść o kobiecie, która w wieku zaledwie trzydziestu lat czuje, że jej życie się skończyło. Ognisty i perwersyjny romans, nagle się kończy, ale okazuje się, że nie można zapomnieć. Ta historia wyniszczającego i spalającego od środka uczucia nie jest może niczym nowym, ale wyjątkowo mnie poruszyła. Zakończenie jest dokładnie takie, jakie sama bym napisała. Prawdziwe w swej prostocie i rozdzierające. Każdy kto doświadczył w życiu tęsknoty i niespełnienia, wraz z finałem tej opowieści poczuje lekkie ukłucie, może nawet uroni łezkę…

Tylko nie zrozumcie mnie źle. Opowiadania Rose Tremain absolutnie nie są ckliwe. Są za to bardzo autentyczne. Zwyczajne, można by powiedzieć, ale jest w nich jakiś ciężar i melancholia, która sączy się z stopniowo z kolejnych stron. Muszę jednak zaznaczyć, że poziom opowiadań jest dość nierówny. Jedne wdzierają się w umysł, jakby chciały tam zamieszkać na zawsze, inne niemal od razu ulatują, jak mało znacząca impresja. Na szczęście te dobre przeważają, dlatego bez wahania poleciłam zbiór Tremain, szczególnie kobietom.

Continue reading

John Steinbeck „Dziennik z podróży do Rosji” [recenzja przedpremierowa]

W 1948 roku Rosja była dla przeciętnego Amerykanina terra incognita. Miejscem nieznanym, takim o którym trochę się słyszy, ale prawie nic z tego co się słyszy, nie jest prawdą. Tak samo wyglądała inwersja tej sytuacji. Dla Rosjanina Ameryka była równie tajemniczym i okrytym złą sławą krajem, znanym z opowieści, plotek, propagandy… To co obce i nieznane zawsze budzi w człowieku lęk. Amerykański pisarz, John Steinbeck, postanowił ten strach oswoić. Pokazać – bo intuicyjnie to wyczuwał – że nie taki diabeł straszny, jak go malują. Tak rozpoczęła się podróż do krajów ZSRR. Od niewiadomej oraz pragnienia poznania i oswojenia legendarnego sowieckiego potwora.

Późniejszy laureat literackiej Nagrody Nobla wyruszył w nieznane wraz z fotografem – a właściwie fotoreporterem wojennym – Robertem Capą. Wspólnie stworzyli reportaż abstrahujący od polityki i uprzedzeń, aspirujący do ukazania konkretnych miejsc i codziennego życia ich mieszkańców.

Continue reading

Bartłomiej Grzegorz Sala „W górach przeklętych” [WAKACJE Z WAMPIRAMI #1]

W górach przeklętych. Wampiry Alp, Rudaw, Sudetów, Karpat i Bałkanów tak brzmi pełny tytuł nowości od Wydawnictwa Bosz. Jest to publikacja, która przebudziła moje, od kilku lat uśpione, zainteresowanie wampirami. Zawsze lubiłam opowieści z dreszczykiem, te z wampirami w rolach głównych szczególnie.

Przeczytałam dziesiątki książek i obejrzałam setki filmów o wampirach i… postanowiłam napisać pracę licencjacką o najsłynniejszym z krwiopijców – hrabim Draculi – genezie tej postaci i jej wpływie na kulturę.

Z czasem, jak część z was wie, zainteresowałam się motywem sobowtóra, i od tamtej pory tropię literackie, filmowe i wszystkie inne doppelgängery, a o wampirach zupełnie przestałam myśleć. Do czasu. W górach przeklętych wciągnęło mnie na powrót w świat krwiopijców, stąd pomysł na wakacyjny cykl. Chętnie przypomnę sobie fascynujące opowieści o wampirach. Liczę, że i was zainteresuje wyprawa w ich mroczny świat. W ramach cyklu przybliżę wam zarówno kultowe, jak i te mniej znane opowieści o wampirach. Będzie klasyka literatury i współczesne powieści, a także kilka pozycji popularnonaukowych, takich jak właśnie W górach przeklętych.

Continue reading

Jerzy Besala „Miłość i strach” Tom V [recenzja]

Ostatni tom pięcioczęściowej serii „Miłość i strach” jest analizą związków „miłosnych” od epoki romantyzmu do współczesności, a jednocześnie podsumowaniem ewolucji relacji kobiet i mężczyzn na przestrzeni dziejów. To publikacja z pogranicza historii, psychologii i antropologii, przez samego autora nazywana książką z nurtu psychohistorii – interdyscyplinarnej dziedziny badań, która analizuje wpływ emocjonalności jednostki na historię.

Pisanie o historii z zastosowaniem narzędzi i terminologii charakterystycznych dla psychoanalizy może się wydawać dość karkołomnym zadaniem. Dyscyplina ta jest przez jednych deprecjonowana, wśród innych szybko zyskuje zwolenników. Na pewno nie jest to książka dla ludzi zainteresowanych suchymi faktami. Dużo tu spekulacji i interpretacji dziejów przez pryzmat kompleksów, traum i lęków wielkich postaci historycznych. Z drugiej strony trudno zaprzeczyć, że emocje i afekty – nierzadko nieuświadomione – miały wpływ na historię świata. Władcy, szczególnie w państwach totalitarnych, odwoływali się właśnie do sfery emocjonalnej, a nie racjonalności jednostek, zbiorowości, narodów. Fundamentem wszelkich ideologii są uczucia – skrajne emocje, miłość i nienawiść.

Z książki dowiemy się jak wyglądał wzorzec miłości i małżeństwa w kolejnych epokach, ale też przekonamy się jak prawdziwe uczucia były represjonowane, tłumione i podporządkowywane narzucanym schematom, standardom moralnym i obyczajowym. Autor opisuje dzieje uczuć kobiet i mężczyzn w szerokiej perspektywie, dużo miejsca poświęca myśli filozoficznej, kontekstom kulturowym i politycznym.

Continue reading

Peter Ackroyd – „Blake” [recenzja premierowa]

Nie jest łatwo napisać biografię osoby, która od blisko dwóch wieków nie żyje. W przypadku Blake’a jest to dodatkowo trudne, ponieważ to artysta niedoceniony przez sobie współczesnych, w epoce w której żył i tworzył odbierany jako nieszkodliwy wariat o artystycznych ambicjach. Mało kto zawracał sobie głowę zachowywaniem korespondencji, czy kolekcjonowaniem pamiątek po Blake’u… Mimo to Peterowi Ackroydowi udało się bardzo dokładnie zrekonstruować życiorys tego – jak pokazał czas – wybitnego artysty i wizjonera.

Ackroyd, autor poczytnych książek historycznych i powieści – między innymi Golema z Limehouse, o którym pisałam całkiem niedawno – wziął na warsztat postać osiemnastowiecznego poety, malarza i mistyka. Ackroyd przyznaje, że wiele informacji zaczerpnął z wcześniejszej XIX-wiecznej biografii Blake’a autorstwa Aleksandra Gilchrosta, ale jego książka jest czymś więcej niż historią życia Blake’a. To dokument całej epoki, opowieść o środowisku artystycznym stolicy Anglii, o ludziach którzy zapisali się na kartach historii. Osobnym bohaterem książki jest miasto, Londyn. Widać, że równie mocno jak Blake’a pasjonuje i inspiruje też Ackroyda. A dzięki talentowi narracyjnemu pisarza, możemy wraz z nim i z Blakiem wybrać się w podróż po ciasnych uliczkach osiemnastowiecznego Londynu.

Continue reading

Małgorzata Saramonowicz „Xięgi Nefasa. Trygław władca losu” [recenzja]

A działo się to w kraju Polan rozpostartym pomiędzy Morzem Barbarzyńskim a Okrutnymi Górami, pełnym lasów nieprzebytych i pól żyznych, poprzecinanych rzekami. W kraju onym doświadczyć można było wszelkich humorów natury: wiosny opromienionej nadzieją odrodzenia, rozgrzewającego upałem lata, jesieni bogatej w plony i zimy, która wszystko pokrywała bielą. Powietrze tu było zdrowe, a ziemia hojna: las miododajny, rzeki rybne, a rola żyzna. Konie wytrzymałe, woły chętne do orki, krowy mleczne, a owce wełniste. Futer z lisów, kun, wilków, a nawet niedźwiedzi mnogość wielka, a mięs z zajęcy i jeleni tyle, że ludziom całkiem spowszedniało. Głodu tu nikt nie zaznawał. Starczyło jedno potężne zwierzę turem zwane, aby cała wieś wyżywić się mogła. Miasta były bogate, wsie ludne, kościoły wysokie. Kraj ten przyciągał handlarzy, wędrowców i rzemieślników, a Władca jednako dbał o każdego mieszkańca, czy to kupca, czy to rycerza, czy to kmiecia. Książę miał bowiem wybitną cechę sprawiedliwości i pokory […] ludem rządził bezstronnie i sprawiedliwie, za co Bóg Wszechmogący udzielił mu tyle dzielności potęgi i zwycięstw, ile w nim samym obaczył dobroci i sprawiedliwości wobec siebie i ludzi.

Przytoczony fragment to ustęp z Dziejów autorstwa książęcego kronikarza Nefasa. Tytułowy bohater powieści Małgorzaty Saramonowicz jest postacią fikcyjną, ale czy do końca? Może pisarkę zainspirował Gall Anonim, o którym do dziś niewiele wiemy? Nefas skrzętnie ukrywa swoją tożsamość, obcokrajowiec jest wyjątkowo tajemniczym człowiekiem. Powieść nie daje też ostatecznie odpowiedzi na pytanie kim jest. Czyżby autorka planowała kolejny tom Xiąg Nefasa?

Continue reading

„Scenariusze końca. Zmierzch, kres, apokalipsa” [recenzja]

„Żyjemy dziś na gruzach niespełnionych proroctw, niosąc w swoim bagażu mentalnym ››końce świata‹‹, które – choć po wielokroć zapowiedziane i żarliwie wyczekiwane – nie doszły jednak do skutku”, pisze we wstępie Dariusz Czaja, redaktor książki Scenariusze końca. Zmierzch, kres, apokalipsa. Jednak publikacja ta wcale nie traktuje o końcu świata rozumianym jako nagły i brutalny kres istnienia człowieka, zagłada wszechświata…

Książka jest nieoczywista. Zerknąwszy na okładkę i tytuł, spodziewałam się znaleźć w niej analizy tekstów literackich wyraźnie nawiązujących do końca świata, np. Kasprowiczowskiego sądu ostatecznego z Dies irae czy Vonnegutowskiej apokalipsy nuklearnej z Kociej kołyski, komentarze do filmów takich jak Melancholia Larsa von Triera albo Czas Apokalipsy F. F. Coppoli, może wizerunek postapokaliptycznego świata opanowanego przez zombie, itp. Trafiłam tymczasem na ambitne teksty o rzeczach dotąd mi nieznanych, lub znanych bardzo powierzchownie. Autorzy czerpią z teorii humanistycznych, filozoficznych, historiozoficznych i teologicznych na temat szeroko pojętego końca: końca życia jako jednostkowej apokalipsy w skali micro, kresu cywilizacji, zmierzchu boga i religii, schyłku historii, śmierci sztuki, wreszcie końca czasu, dziejów. Nowość wydawnictwa Czarne to antologia esejów z dziedziny „antropologii końca”.

Continue reading