„Przerażająca kolekcja najdziwniejszych i najbardziej niezwykłych potworów jakie zna ludzka wyobraźnia” głosi zapowiedź na pierwszej stronie książki Christophera Della. Jak sam autor wyjaśnia we wstępie, bestiariusz ten zrodził się z refleksji „co obecność potworów, nawet jeśli bytują wyłącznie w ludzkiej głowie, mówi o nas samych?” oraz skąd w ludziach ta potrzeba nadnaturalnego?

Publikacja podzielona jest na dziesięć rozdziałów, w których Dell opisuje kolejno: potwory o boskim rodowodzie, diabły, golemy, smoki, potwory wodne, etc. W książce znajdziemy stworzenia wywodzące się z przeróżnych rejonów świata, wiele miejsca poświęca autor, między innymi, wierzeniom Japończyków. Różne wcielenia szatana, wilkołaki, asyryjski demon Pazuzu – uwieczniony w drugiej części Egzorcysty – i wiele innych bardziej lub mniej demonicznych istot znajdziemy w tym bestiariuszu. W książce nie brakuje odwołań do literatury, filmu i innych dziedzin szeroko pojętej sztuki.

O wiele rzeczy można by się do Della przyczepić. Niektóre stwierdzenia zawarte w książce brzmią bardzo infantylnie. Zdarza się, że powtarza po dwa razy te same informacje w identycznej niemal formie. Wydaje się, że posiada szeroką wiedzę w dziedzinie wierzeń, ale nie do końca potrafi ją w uporządkowany i atrakcyjny sposób przekazać. Kolejne tematy są ledwie muśnięte. Dell rozbudza ciekawość, ale jej nie zaspokaja. Bardziej szczegółowych i wyczerpujących informacji czytelnik zmuszony jest szukać w innych źródłach.

Paradoksalnie ja jestem książką zachwycona, jednak nie ze względu na jej wartość merytoryczną. Bestiariusz w około dziewięćdziesięciu procentach składa się z reprodukcji dzieł sztuki. Prehistoryczne malowidła, antyczne rzeźby, ryciny, drzeworyty i maski z różnych okresów i miejsc… A na każdym z tych dzieł wizerunek potwornej istoty stworzonej przed wiekami w ludzkiej wyobraźni, by wyjaśnić  niezrozumiałe i oswoić lęk.

Tom zawiera kopie dzieł takich klasyków jak: Goya, Bosch, Bruegel, Memling, Füssli i wielu innych. Pięknie wydany, oprawiony w skórę fakturą przypominającą łuski węża, znalazł u mnie honorowe miejsce na półce z albumami malarskimi.

*

W bestiariuszu znalazły się i polskie akcenty. Dell wspomina o smoku wawelskim, przywołuje także mało znaną legendę o przedziwnej hybrydzie – pochodzącym z Krakowa chłopcu, który w XVI wieku miał urodzić się z wizerunkami głów psów i kotów na łokciach oraz kolanach, z opierzoną głową i zrośniętymi palcami stóp…

Polskie tłumaczenie powstawało przy konsultacji Jana Gondowicza, który jest autorem polskiego bestiariusza Zoologia Fantastyczna Uzupełniona.

img002

Autor: Christopher Dell
Tytuł: Potwory. Bestiariusz
Przekład: Z. Kościuk

Wydawnictwo: Albatros
Wydanie: I (2012)
Oprawa: Twarda
Format: 17,5 x 24 cm
Cena z okładki: Brak
ISBN: 978-83-7659-558-0